Estefanía Rodríguez e Vanessa Varela: “O viño é cultura, sensibilidade e paixón”
Por Patricia Dopazo de Gente que cuenta

Creo que todo pequeno goza cando se lle conta unha historia ou fábula. Teño un recordo moi bonito de cativa respecto a isto. No verán, moitas veces, a miña familia quedaba a durmir no restaurante casa familiar. Preparabamos o faiado con sacos, colchóns, mantas para pasar a noite. Logo de cear subiamos e, como non había luz, usabamos lanternas e candeas. As sombras facían presencia transformando a estancia. Era o momento do conto que escoitabamos con moita atención ata quedar durmidos.
Neurocientíficos e psicólogos están a analizar por que nos gusta contar e escoitar historias, independentemente da nosa idade. Parece que os nosos cerebros están programados para gozar de calquera narrativa porque inflúen directamente nas nosas emocións e reviven momentos do pasado. Crean unha «conexión», unha «identificación», e é por iso que as amamos.
“O viño é poesía embotellada” e, sen dúbida, cada botella ten moito que contar. Como as mulleres que protagonizan esta serie sobre profesionais do sector e que vos imos presentando en cada número de Pincha. Dándolle voz, valor e importancia. Lembrando palabras como igualdade, equidade, respecto, empatía e EVOLUCIÓN.
Nesta ocasión falamos con Fani e Vanessa. Convídovos a coñecer as súas historias e, se podedes, acompañalas dunha copa de viño.
Estefanía Rodríguez: “Observar e escoitar é innegociable para facer o noso traballo”
Hai uns dez anos, Estefanía –Fani, como todo o mundo a coñece— comezou a traballar na hostalaría. Primeiro en Lalín, onde naceu, no Gastrobar Maruja. “Alí aprendín a arte do servizo, grazas a unha profesional marabillosa, Cristina Rodríguez, miña irmá. Así foi como comecei a saborear e apreciar o viño”, sinala. De alí foi a La Molinera, onde realmente soubo que o seu futuro pasaba por ser sumiller. Mudouse á Coruña e traballou en varios restaurantes, como Árbore da Veira e Culuca. Actualmente, por motivos persoais, dedícase ao negocio do viño desde a adega, exercendo como representante de vendas de Familia Torres na rexión de Galicia.
Que significa o viño para ti e unha palabra que o defina?
O viño significa e defínoo nunha soa palabra: paixón. Desde que descubrín a vida contida nunha botella, todo o que implica un proxecto, todo o que define un traballo, todo o que a xente busca cando se embarca nunha viaxe como a elaboración do viño…, non merece nin máis nin menos que a nosa paixón e, por suposto, o noso completo e absoluto respecto.
Que te define como persoa e como profesional?
No meu caso, é difícil falar de min, xa que normalmente non me gusta. O traballo duro e constante sempre foi a miña filosofía e, polo tanto, o ADN da miña carreira profesional. Creo no esforzo e na evolución que este mundo esixe. Considero que aprender de todas e cada unha das persoas que entran na túa vida é esencial para o crecemento. Estou plena e conscientemente comprometida con cada paso que dou, esforzándome sempre por ser a mellor versión de min mesma e por proxectala aos demais.
Que consideras esencial para un bo servizo?
Parece unha pregunta difícil, pero para min ten unha resposta moi sinxela. Observar e escoitar, isto é indispensable e innegociable para facer o noso traballo nun comedor ou en calquera outro lugar.
As mulleres aumentaron a súa presenza no sector, asumindo roles de liderado e ocupando postos de responsabilidade. Que opinas sobre isto?
É realmente extraordinario. Estamos aquí e seguiremos estando, grazas ao noso traballo, grazas ás nosas fortalezas e, claramente, tamén grazas ás nosas debilidades. Chegamos e deixamos a nosa pegada. Pero, na miña opinión, a razón disto reside na xenerosidade das mulleres neste sector. Démonos de conta de que xuntas somos máis fortes e melloramos. Por iso, é fundamental que neste momento mencione as grandes profesionais que me fixeron amar este mundo e querer permanecer nel (o máis importante). Pola súa amizade e darme forzas, ánimos e exemplo: Mariña Fernández (Grupo Abastos), Deysi Barrios (copropietaria e xerente de Morrofino e Pedra Furada), Vanessa Varela (sumiller en Salpica) e Sofía Chaves (sumiller en Terreo). Pola súa constancia e logros incribles: Marta Cortizas (Celler de Can Roca) e Helena de la Calle (Bodeguera Quinta de Seixalvo). Pola súa constante comprensión e adaptabilidade: Elvira Ameijeiras (Alma Vinos Únicos), Johanna Suarez (sumiller de Árbore), e como non, a autora deste artigo, Patricia Dopazo, por buscarnos e escribirnos as historias do viño.
COPA A COPA
Un restaurante: Por todo —servizo, produto e adega—Jaleo na Coruña.
Un cheiro: O cheiro de calquera copa de viño, sexa cal sexa.
Un sabor: Básico e común, o sabor dos ovos fritos.
Un lugar: Aldán nas Rías Baixas; evoca unha paz que nada no mundo pode igualar.
Un recordo: A miña experiencia en INGAVI; nunca a esquecerei, a experiencia e a xente que alí coñecín.
Un modelo a seguir: Juan Pérez (Jaleo) é a persoa que coñezo que máis entende, estuda e valora o mundo do viño. Na miña vida, Chisco Jiménez, polo seu carácter, a súa presenza e a súa crenza no seu negocio e na xente.
Un viño: Un Teixa.
Un viño que non cumpriu as túas expectativas: Non podo nomear ningún porque me ensinaron que as expectativas deben ser infundadas e, sempre que me achego a unha copa ou botella de viño, fágoo dun xeito neutral e obxectivo.
Unha rexión vinícola: Xura. O seu aroma, o seu sabor... son únicos. Mantivéronse fieis a si mesmos e non se deixaron influenciar polas tendencias nin polas modas pasaxeiras. Verdadeiramente auténticas, cando tes unha copa de viño do Xura diante de ti, sábelo.
Unha rexión para descubrir: Non diría unha rexión vinícola específica, pero si recomendaría as zonas que están redescubrindo as súas propias uvas rexionais, as uvas ancestrais.

Vanessa Varela: “Na sala a actitude é primordial”
Vanessa Varela é outra apaixonada do viño e namorada da nosa terra, Galicia. Podedes atopala impartindo os cursos do Certificado de Cultura do Viño a través do Instituto Galego do Viño os martes en Santiago e os mércores, na Coruña. Ademais, de xoves a domingo traballa no local coruñés SALPICA Mar en Barra.
Que significa o viño para ti e unha palabra que o defina?
O viño é cultura, paixón e conexión… É conceptual, unha ferramenta sensible para comprender a historia, a paisaxe e as tradicións de todas as rexións produtoras de viño. Defínoo con dúas palabras: cultura e sensibilidade.
Que te define como persoa e como profesional?
Son perfeccionista, ás veces rozando o obsesivo, pero pouco a pouco, co paso dos anos, isto converteuse nunha virtude en vez dun defecto. Que me define como persoa e como profesional? É unha pregunta para a que non teño resposta… Quizais os que deberían responder sexan os meus xefes, os meus compañeiros, os meus clientes e a xente á que formo. O que si che podo dicir é que son teimuda, tenaz e, se algo non funciona, loitarei para que si o faga.
Que consideras esencial para un bo servizo?
Para min, ademais do coñecemento tanto da sala como do propio viño, que sen dúbida é esencial, e da formación que é tan necesaria; a actitude é primordial. Unha actitude de ganas de aprender e unha actitude de respecto polo cliente.
Para min, o comedor onde traballo é a miña sala de estar; son a anfitrioa e a clientela debe sentirse cómoda desde o momento en que entra ata que sae. Se non che gusta a xente, non te metas neste negocio. O produto (viño ou comida) que ofreces debe ser, por suposto, de alta calidade, pero se non se complementa cun servizo agradable, non é unha experiencia completa. Unha boa sumiller? Na miña opinión, ten que ser un apaixonada do viño, capaz de comunicarse dun xeito coloquial para que a clientela entenda e goce da súa experiencia.
As mulleres aumentaron a súa presenza no sector, asumindo roles de liderado e ocupando postos de responsabilidade. Que opinas sobre isto?
Os tempos mudaron. Hoxe interesámonos por profesións que as nosas avoas nunca consideraron. O auxe das mulleres no mundo do viño é consecuencia directa das nosas propias decisións. Nós decidimos o que queremos facer, e iso cambiou co paso dos anos. Agora, a conciliación da vida laboral e persoal é posible, e os homes tamén asumiron un papel importante, por exemplo, na paternidade, o que nos permite dedicar máis tempo ás nosas carreiras e seguir crecendo.
COPA A COPA
Un restaurante: Ríos, en O Freixo.
Un cheiro: O mar.
Un sabor: Umami.
Un viño: Val 2021.
Un viño que non cumpriu as túas expectativas:
Non podo responder a esta pregunta. Sexa cal sexa o traballo dun enólogo, dun viticultor ou dun equipo, sempre os respectarei, cumpra ou non as miñas expectativas.
Unha rexión: Diría dúas, Borgoña e Galicia.
Rexión vitivinícola por descubrir: En xeral, Europa do Leste, zonas con potencial que aínda son relativamente descoñecidas para o público en xeral. E coidado! China aínda non espertou á sensibilidade occidental...
Onde te ves en cinco anos?
Vivo o presente. A vida demostroume moitas veces que pode dar moitas voltas. Hoxe estou aquí, pero en cinco anos non o sei.
